ژان شاردن ( مترجم : اقبال يغمايى )

1519

سفرنامه شاردن ( فارسى )

مذهبى است در آن واقع است . همچنين دو كاروانسراى باشكوه و رفيع در آنست كه يكى از آن دو كاروانسراى قالى بافان نام دارد . در آن سوى اين كوچه‌ها راه به كوچه درازى مىرسد كه آن را كوچهء مأموران مىنامند ، و به باغ بزرگى موسوم به باغ وزير پايان مىپذيرد . بالاتر ، كوچهء نواست كه جواهر فروش دولتمندى به نام حاج فتاح مرواريد فروش كاخى عالى و باشكوه در آن ساخته است . نظم و ترتيب خدمتگران اين خانه و اثاثه و تجملات آن كم از قصور اكابر دولت نيست . از آن طرف دروازهء عباسى راه از چندين كوچه مىگذرد كه در هر يك مانند ديگر كوچه‌هاى شهر گرمابه‌ها و كاروانسراها وجود دارد ، و در يكى از آنها دو كاخ مجلل است كه يكى از آن دو متعلق به آقا زمان وزير گيلان مىباشد . محلهء بولاغى از آن اين نام يافته كه قصرى بدين نام در آنست . شاه غالبا سفيران بيگانه را در آن منزل مىدهد . نزديك آن كاخ مجلّل ديگرى است به نام قصر حبيب مجتهد ؛ و مجتهد نام امام جانشين پيغمبر است ، و داعيهء وى همانند داعيهء پاپ مىباشد . تعليمات دينى ايرانيان مشعر بر آنست كه مجتهد بايد به حدّ اعلى واجد اين سه شرط باشد : علم وافر ، رياضت در زندگى ، صفتهاى نيكو . آنچه در اين كوچه قابل توجّه مىنمايد كوچهء سنگتراشان است كه هم زيبا و هم طولانى است . مسجد معروف زين العابدين يكى از ائمه دوازده‌گانه « 1 » در اين كوچه واقع است . محوطهء بزرگى اين مسجد را فرا گرفته و چنين مىنمايد كه مسجد در ميان جنگلى انبوه بنا شده است . همچنين اين مسجد داراى چند حوض مىباشد . قبرستان جمالو كه قديم‌ترين و بزرگ‌ترين قبرستانهاى شهر مىباشد نيز در اين بخش واقع است . در سال 1645 به وقتى يك گوشهء اين قبرستان كهنه را مىكندند سنگى مرمر از زير خاك بيرون آمد كه نام شيخ ابو الفتوح بر آن حك بود . مردم بر اين گمان شدند كه اين سنگ گور شيخ ابو الفتوح رازى است كه قرآن را به زبان فارسى تفسير كرده ، و آن در نظر عموم ايرانيان مقدس است . از همان روز ، در آن‌جا كه سنگ پيدا شده بود قبرى

--> ( 1 ) حضرت ابو محمد زين العابدين امام چهارم شيعيان روز يك شنبه پنجم شعبان 38 هجرى برابر 17 دى ماه 37 خورشيدى مطابق هفتم ژانويه 659 در مدينه متولد شد ، و روز شنبه 12 محرم 95 قمرى برابر 15 مهر 92 شمسى ، مطابق هفتم اكتبر 713 در مدينه وفات يافت .